Mutfağı Stilize Etme

Mutfağım evin en küçük odası ama en çok vakit geçirdiğim yer. Yıllarca "burası zaten çalışma alanı, güzelliğe gerek yok" diye düşündüm. Sonra bir sabah kahvemi yaparken fark ettim: tezgâhta beş farklı marka kavanoz, dolap kapağına asılı bez, buzdolabında yirmi mıknatıs vardı ve bu görüntü günüme kötü başlamama sebep oluyordu. Mutfak dekorasyonu fikirleri ararken en çok karşılaştığım hata da bu oldu; herkes rengi ve fayansı konuşuyor, kimse görsel gürültüyü konuşmuyor.

Asıl sorun ne: estetik mi, düzen mi?

Mutfakta stil sorunu neredeyse hiç "yeterince süs yok" sorunu değil. Genelde şu üçünden biridir:

• Yüzey kirliliği: Tezgâhta sürekli duran ama günde bir kez kullanılan eşyalar.
• Malzeme karmaşası: Krom kettle, ahşap kaşıklık, plastik süzgeç, pirinç kulplar... hepsi aynı metrekarede.
• Yanlış ışık: Tavanda tek bir beyaz ampul, tezgâhın üstü karanlık. Doğru aydınlatma seçimi konusunu ayrı bir yazıda anlattım ama mutfakta bu, dekorasyonun yarısıdır.

Ben işe dekorasyonla değil, boşaltmayla başladım. Tezgâhtaki her şeyi masaya aldım, bir hafta boyunca sadece kullandığımı geri koydum. Geri dönen eşya sayısı beşi geçmedi: kettle, tuzluk, zeytinyağı, bir tabure ahşap kaşık ve tahta. Mutfak henüz hiçbir şey satın almadan yüzde otuz daha ferah göründü.

Depolama kararı: hangi yaklaşım kime uygun?

Bu noktada asıl seçim başlıyor. Eşyalarınızı saklayacak mısınız, sergileyecek misiniz? Üçünü de farklı evlerde denedim, farkları şöyle:

Ben karma sistemde karar kıldım. Kalabalık, çeşitli, "acaba nereye koysam" dediğim her şey alt dolaplarda kapalı; üstteki iki rafta ise sadece renkçe uyumlu parçalar var. Rafa koyduğum eşyalarda tek kural şu: en fazla iki renk ve iki malzeme. Beyaz seramik ve ahşap gibi. Bu kuralı koyduğum günden beri raf hiç dağınık görünmedi.

Kavanoz meselesi

Şeffaf, aynı tip kavanoza geçmek bence bir mutfakta yapılabilecek en yüksek etkili, en düşük maliyetli hamle. Etiket, marka, farklı kapak yüksekliği ortadan kalkınca göz dinleniyor. Üstelik bakliyatın ne kadar kaldığını görmek pratik bir kazanç. Pahalı setler almadım; aynı ölçüde altı kavanoz yeterliydi.

Renk ve doku: mutfakta ne kadarı fazla?

Mutfaklar zaten dolap, tezgâh ve fayansla üç büyük renk yüzeyi barındırır. Bu yüzden odaların rengini seçmek konusunda salonda uyguladığım cömertliği burada uygulamıyorum. Benim formülüm:

1. Zemin renk (yüzde 60): Dolaplar ve duvar. Nötr, sakin.
2. Destek renk (yüzde 30): Tezgâh, fayans ya da perde.
3. Vurgu (yüzde 10): Tabure minderi, havlu, bir tabak, bir bitki.

Vurgu rengini mevsime göre değiştirebiliyor olmak hoşuma gidiyor; iki havluyla mutfağın havası değişiyor. Doku eklemek de renk kadar iş görüyor: keten bir mutfak havlusu, hasır bir sepet, mat seramik bir sürahi. Doku ekleyerek dekorasyon mantığı mutfakta özellikle işe yarıyor, çünkü burada yüzeyler genelde sert ve parlak; yumuşak bir malzeme dengeyi hemen kuruyor.

Yeşilin kısa yolu

Pencere kenarına koyduğum üç saksı fesleğen, nane ve kekik, hem dekoratif hem işlevsel oldu. Bitki dekorasyonunda mutfak avantajlı; ışık ve su zaten elinizin altında. Sadece ocağın hemen yanına koymayın, sıcak hava yaprakları yakıyor.

Küçük mutfakta neyi feda edersiniz?

Dar alanda mobilya dizaynı prensiplerini mutfağa uyarlarken şunu öğrendim: yatay yüzeyi çoğaltmaya çalışmak yerine dikeyi kullanmak gerekiyor. Manyetik bıçak barı, dolap içi askı, kapak arkası şişe rafı. Ada masası hayaliniz varsa ve mutfak dörtte üç metre boşluk bırakmıyorsa, tekerlekli bir servis arabası çok daha akıllı bir çözüm; kullanmadığınızda kenara çekiyorsunuz.

Mutfakta güzellik, eşya eklemekten değil, kalan eşyaların birbirine benzemesinden doğuyor.

Benim önerim: üç haftalık sıra

• Birinci hafta: Boşaltın ve geri koymayın. Sadece kullandığınız kadar geri gelsin. Hiç para harcamayın.
• İkinci hafta: Işığı düzeltin. Dolap altı LED bandı ya da yönlendirilebilir bir spot, en fazla bir öğle yemeği fiyatı ve etkisi buzdolabı değiştirmek kadar büyük.
• Üçüncü hafta: Dokuyu ve vurguyu ekleyin. Havlu, sepet, kavanoz, bir bitki, tezgâh üstünde çerçeveli küçük bir baskı.